In gesprek met… Miesjel van Gerwen

Marianne en Miesjel in lijstjeBosch Parade mag geen Disney zijn

Vorig jaar stond hij ineens weer op Theaterfestival Boulevard met een nieuw project: de ‘Ivoren Toren’. Een live-performance waarbij Miesjel van Gerwen (Heeze, 1950) ter plekke tekeningen maakt, terwijl Jacqueline Hamelink de cello bespeelt.

Het werd al vrij snel internationaal opgepikt: afgelopen maand stond het duo met zijn Ivory Tower in Zuid-Afrika, tijdens een kunstenfestival in de Kleine Karoo.

bosch parade miesjel ivory towerVan Gerwen was vanaf 1994 coördinator Beeldende Kunst van Theaterfestival Boulevard, in 2004 hield hij er mee op. “Afgelopen jaar kreeg ik toch weer de kriebels. Zo kwam de Ivoren Toren tot stand. Ik vond dat het festivalplein dit nodig had. Het tentjestheater heeft zich weinig ontwikkeld. De meeste tentjes bieden gemakkelijk vertier. Veel mensen hebben daar vrede mee. Maar ik mis de noodzakelijkheid, die wil ik zien en voelen.”

Zo vond hij het van belang dat er meer beeldende kunst op de Parade terugkeert. “Om ook het uiterlijk een impuls te geven, bouwde ik een toren, samen met een vriend. Rachel Zweije zette een glazen kas neer voor haar ‘Soepmonsters’,  ook vanuit de overtuiging dat het een meerwaarde heeft om iets eigens neer te zetten. Wij delen dezelfde intentie, de wil om iets bijzonders neer te zetten.”

jb-miesjel-cartoonMiesjel van Gerwen leeft van de kunst, maar vooral voor de kunst. Met de groep Broers-Van Gerwen deed hij van 1986 tot 2013 elk jaar met een eigen wagen mee aan de Brabantse Dag in zijn geboorteplaats Heeze. Hij trok met vaak spektaculaire kunstprojecten langs de steden; was een van de grondleggers van Dertien Hectare in Heeswijk-Dinther, jureerde bij het Bloemencorso in Zundert.

En daarnaast tekent hij, sinds 1996 , de dagelijkse strip ’t Moer in de Bossche editie van het Brabants Dagblad waar hij politici en andere stadgenoten soms flink over de hekel haalt.

Geen wonder dat Marc Eysink Smeets wist bij wie hij moest aankloppen na een succesvolle Koninginnedag 2007. Koningin Beatrix werd in ’s-Hertogenbosch getrakteerd op een parade van grote, elegante Jeroen Bosch-achtige figuren die op stelten door de stad liepen. Hij proefde het enthousiasme van al die mensen en verenigingen en wilde jaarlijks zo’n Bosch Parade in aanloop naar 2016, het jaar van Jeroen Bosch.

boschparade team

Het BoschParade-team

Van Gerwen wilde daar best over komen praten, liefst samen met Bart van Dongen. ‘Wat wij wilden was een parade van hedendaagse kunst. Marc stribbelde even tegen, maar zag snel in dat een Disney-achtige optocht geen recht doet aan Jeroen Bosch. En ineens viel het kwartje en zei ik: we doen het op het water. Tien minuten later stond er een plan op papier, dat meteen alle concurrentie uitschakelde. We wisten ook meteen: dit wordt een traditie, dit houdt niet op in 2016.”

Als artistiek leider van het BoschParade-team nodigt hij, samen met Rachel Zweije, de kunstenaars uit. Ze kiezen, selecteren en stimuleren. “Maakt niet uit of de kunstenaar met een uitgewerkt plan komt of met een kriebeltje. Ik kies heel intuïtief. Laat de mensen hun verhaal vertellen, kijk ze diep in de ogen, daarna beslis ik. Op de Boulevard deed ik dat ook zo. Als je mensen tijd en ruimte geeft, word je meestal positief verrast.”

images-2.jpgDe Bosch Parade ging in 2010 in de Dieze van start, met de bedoeling  langzaam verder uit te groeien. De verhuizing naar Aa en vervolgens Dommel  stond van meet af aan al vast. “Uiteindelijk is de Singelgracht in het Bossche Broek nog in beeld als volgende locatie, maar dat is geen must. De Dommel is prachtig en biedt voorlopig voldoende soelaas. We doen dit stap voor stap. Elk jaar weer beter dan het voorgaande jaar. Dit Jeroen Boschjaar werken we met vooral bekende makers, er zijn slechts twee nieuwe die nu meedoen. Mensen die het avontuur aandurven, dat vind ik heel waardevol. Bij de Brabantse Dag zochten wij ook altijd de grenzen op. Niet de eigen grenzen, maar die van het publiek.”

Dat hoeft zich niet per se in spektakel te vertalen. Integendeel: Van Gerwen houdt juist van de poëzie, de verstilling die het water gewoon cadeau geeft. “Negen boomstammen door het water te zien glijden terwijl ze in brand staan (Hijnstein dit jaar) is dat spektakel, of poezie?”.

De Bosch Parade wil door na 2016. De vooruitzichten zijn gunstig: “De gemeente wil een aantal zaken als erfenis overhouden aan het Boschjaar. Op dat lijstje staat Bosch Parade bovenaan. Dus ik hoop dat het zo blijft.”

Jaarlijks komen zo’n 25.000 mensen kijken naar het schouwspel. Vijfhonderd vrijwilligers en nog eens tientallen kunstenaars zijn maanden in de weer voor de (dit jaar) achttien projecten. “Het draagt bij aan een fijn kunstklimaat in de stad.” En Miesjel van Gerwen? Gaat hij na 2016 ook door met Bosch Parade? “Ik wil echt over 2016 heen. Daarna gaan we, wat mij betreft, aan een opvolger werken. Een jong iemand, dat is belangrijk.”