In gesprek met… Birgitta Hermans

Lijstje Marianne in gesprek met2Dobbelen met de zeven zonden

Over Jeroen Bosch is veel geschreven. Kunstboeken, kinderboeken, zelfs een stripboek. Maar een gezelschapsspel over zijn werk  bestond nog niet, constateert Birgitta Hermans uit Engelen. Met verbazing, want: “Wat is mooier dan spelenderwijs ontdekken wat Bosch met zijn schilderij over het voetlicht wilde brengen?”

Dus bedacht ze zelf een spel. En liet zich daarbij inspireren door de Tuin der Lusten, het met duivelse symboliek vergeven drieluik van Jeroen Bosch. “Toen ik me vervolgens in zijn werk ging verdiepen, zag ik dat het bij Bosch altijd gaat om hel en verdoemenis, om de zondige mens die gewaarschuwd dient te worden.”

Het Zeven Zondenspel van Birgitta Hermans.

Het Zeven Zondenspel van Birgitta Hermans.

In het spel waarbij de speler een weg aflegt in het decor van de Tuin der Lusten,  moet die een aantal zonden begaan  om bij zijn/haar eindbestemming te komen. “Je begint met een aantal zondenkaarten. De deugden kun je verdienen”, legt Birgitta uit. “Spelen met waarden als zonden en deugden maakt het spel interessant, ook voor mensen die niet zo van spelletjes houden.”

Het  familiespel  -van 7 tot 107 jaar – draait om ijdelheid, lust,  luiheid, hebzucht, gulzigheid, jaloezie en woede.  Deze zeven  hoofdzonden, waar volgens het katholieke geloof alle andere zonden uit voortkomen, zijn door veel schilders uitgebeeld.

Birgitta Hermans foto: Gemma van der Heijden

Birgitta Hermans
foto: Gemma van der Heijden

De Tuin der Lusten van Jeroen Bosch, te bewonderen  in het Prado in Madrid, is een van de bekendste voorbeelden.

“We denken nu vaak heel anders over zonden dan in de tijd van Bosch. Hij laat een schaatser in een wak rijden, een muzikant in de hel belanden. Muziek en schaatsen zag hij in die tijd als zondig, wij niet meer. Onkuisheid evenmin, dat vinden we nu zelfs saai.”

Hte Zeven Zondenspel.

Het Zeven Zondenspel.

Het spel ziet er prachtig uit. “Het is niet alleen dobbelen, het is ook strategisch denken. Het lijkt op geen ander spel dat ik ken”, zegt Hermans, zelf fervent spellenliefhebber. Drie jaar heeft ze er aan gewerkt. “Aanvankelijk was het veel educatiever, zo zaten er bij voorbeeld ook vragen in. Maar dat werkt erg vertragend. Dat werd uiteindelijk de Jheoroquiz. Het oorspronkelijke ontwerp heb ik op meer punten bijgeschaafd. Maar… gaat nog steeds over de strijd tussen goed en kwaad.”

De Jheroquiz.

De Jheroquiz.

 

Naast het Zeven Zondenspel heeft Birgitta Hermans een kennisquiz ontworpen over Jeroen Bosch: de jheroquiz (apart te gebruiken e/o als uitbreiding van het bordspel). Spel en kwis zijn voor resp. 45 en 15 euro te koop bij onder meer de museumwinkel van het Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch, het Jheronimus Bosch Art Center en de spellenspeciaalzaak in de Vughterstraat.